आपले सरकार सेवा पोर्टल म्हणजे नेमकं काय?
आपले सरकार सेवा पोर्टल (Aaple Sarkar Service Portal) हे महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत डिजिटल नागरिक सेवा व्यासपीठ आहे. या पोर्टलच्या माध्यमातून राज्यातील नागरिकांना विविध शासकीय प्रमाणपत्रे, परवाने आणि सेवा ऑनलाइन पद्धतीने, वेळेत आणि पारदर्शकपणे उपलब्ध करून दिल्या जातात.
हे पोर्टल महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015 अंतर्गत विकसित करण्यात आले असून, नागरिकांना शासकीय सेवांसाठी वेगवेगळ्या कार्यालयांत प्रत्यक्ष भेट देण्याची गरज कमी करणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
थोडक्यात समजून घ्या:
-
महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत citizen service portal
-
RTS Act अंतर्गत वेळबद्ध सेवा वितरण
-
अर्ज, कागदपत्र अपलोड, शुल्क भरणे व अर्ज ट्रॅकिंग – सर्व ऑनलाइन
-
MahaOnline Limited द्वारे तांत्रिक अंमलबजावणी
आपले सरकार पोर्टल सुरू करण्यामागील उद्दिष्ट
या पोर्टलमागील संकल्पना ही फक्त डिजिटल सुविधा देण्यापुरती मर्यादित नाही, तर प्रशासन आणि नागरिकांमधील अंतर कमी करणे हा त्याचा केंद्रबिंदू आहे.
मुख्य उद्दिष्टे:
-
नागरिकांसाठी single-window सेवा उपलब्ध करणे
-
शासकीय प्रक्रियांमधील विलंब आणि मानवी हस्तक्षेप कमी करणे
-
सेवा वितरण अधिक पारदर्शक आणि जबाबदार बनवणे
-
कागदविरहित (paperless) आणि किफायतशीर प्रशासन
-
डिजिटल गव्हर्नन्सला चालना देणे
ही योजना कोणी आणि कधी सुरू केली?
आपले सरकार सेवा पोर्टलची सुरुवात महाराष्ट्र शासनाने 2015 साली केली.
हे पोर्टल महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम लागू झाल्यानंतर, अधिसूचित सेवांचे वेळेत वितरण सुनिश्चित करण्यासाठी कार्यान्वित करण्यात आले.
आपले सरकार पोर्टल कोणकोणत्या विभागांशी संबंधित आहे?
या पोर्टलवर राज्यातील अनेक प्रमुख विभाग आणि स्वायत्त संस्था एकत्रित करण्यात आल्या आहेत, ज्यामुळे नागरिकांना विविध सेवा एका ठिकाणी मिळतात.
मुख्य विभागांचे उदाहरण:
-
महसूल विभाग
-
परिवहन विभाग
-
सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य
-
कृषी व ग्रामीण विकास
-
शिक्षण व क्रीडा
-
आरोग्य व वैद्यकीय शिक्षण
-
नगरविकास व गृहनिर्माण
-
उद्योग व कामगार
याशिवाय MHADA, MIDC, MPCB, महानगरपालिका, नोंदणी व मुद्रांक विभाग यांच्याशी संबंधित सेवाही उपलब्ध आहेत.
कोणासाठी उपयुक्त आहे?
आपले सरकार पोर्टल जवळजवळ सर्व नागरिकांसाठी उपयोगी आहे.
विशेषतः:
-
महाराष्ट्रातील रहिवासी नागरिक
-
विद्यार्थी व पालक
-
शेतकरी
-
महिला व ज्येष्ठ नागरिक
-
कामगार व स्वयंरोजगार करणारे
-
विविध शासकीय योजनांचे लाभार्थी
पात्रता (Eligibility) – आधी हे तपासा
प्रत्येक सेवेची पात्रता वेगळी असते. मात्र काही मूलभूत अटी सर्वसाधारणपणे लागू होतात.
सामान्य अटी:
-
अर्जदार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा
-
संबंधित सेवेच्या अटी पूर्ण करणे आवश्यक
-
वय, उत्पन्न, जात, शिक्षण किंवा व्यवसायावर आधारित निकष सेवा-निहाय लागू
आवश्यक कागदपत्रे (Any One basis)
नोंदणी व अर्ज प्रक्रियेसाठी खालील कागदपत्रे वापरली जातात.
ओळखपत्रासाठी:
-
आधार कार्ड
-
मतदार ओळखपत्र
-
PAN कार्ड
-
पासपोर्ट
-
ड्रायव्हिंग लायसन्स
पत्त्याच्या पुराव्यासाठी:
-
आधार कार्ड
-
वीज / पाणी बिल
-
रेशन कार्ड
-
भाडे पावती
-
नोंदणीकृत मालमत्ता करार
आपले सरकार पोर्टलचे प्रमुख फायदे
हे पोर्टल केवळ सुविधा देत नाही, तर नागरिकांचा वेळ आणि खर्च दोन्ही वाचवते.
मुख्य फायदे:
-
विविध सेवांसाठी एकाच ठिकाणी अर्ज
-
अर्जाची स्थिती रिअल-टाइम ट्रॅकिंग
-
RTS Act अंतर्गत ठराविक कालावधीत सेवा
-
सुरक्षित ऑनलाइन पेमेंट सुविधा
-
पारदर्शक आणि उत्तरदायी प्रणाली
-
मराठी व इंग्रजी भाषेचा पर्याय
अर्ज कसा करावा? (Online Process)
-
अधिकृत आपले सरकार पोर्टलवर भेट द्या
-
नवीन वापरकर्त्यांसाठी नोंदणी करा
-
लॉगिन करून संबंधित सेवा निवडा
-
अर्जातील माहिती काळजीपूर्वक भरा
-
आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
-
शुल्क असल्यास ऑनलाइन भरा
-
अर्ज सबमिट करून acknowledgment जतन करा
अर्जाची स्थिती कशी तपासावी?
लॉगिन केल्यानंतर डॅशबोर्डवरून:
-
सबमिट केलेले अर्ज पाहता येतात
-
प्रक्रिया कोणत्या टप्प्यावर आहे ते तपासता येते
-
आवश्यक असल्यास अतिरिक्त माहिती ऑनलाइन देता येते
अधिकृत सरकारी लिंक
अधिकृत आपले सरकार पोर्टल
https://aaplesarkar.mahaonline.gov.in
महाराष्ट्र शासन अधिकृत वेबसाइट
https://www.maharashtra.gov.in
महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम (RTS)
https://rts.maharashtra.gov.in
MahaOnline – तांत्रिक भागीदार
https://www.mahaonline.gov.in
FAQ – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
आपले सरकार पोर्टल वापरण्यासाठी आधार कार्ड आवश्यक आहे का?
नाही. आपले सरकार पोर्टलवर नोंदणी करण्यासाठी आधार कार्ड अनिवार्य नाही. अर्जदार पर्यायी ओळख व पत्त्याचे पुरावे वापरू शकतात, जे संबंधित सेवेच्या अटींनुसार मान्य असतात.
एकाच यूजर अकाउंटद्वारे कुटुंबातील इतर सदस्यांसाठी अर्ज करता येतो का?
होय. काही सेवांसाठी नोंदणीकृत वापरकर्ता आपल्या कुटुंबातील अवलंबित सदस्यांच्या वतीने अर्ज करू शकतो, मात्र त्या सेवेच्या नियमांनुसार योग्य कागदपत्रे अपलोड करणे आवश्यक आहे.
ठराविक कालावधीत सेवा मिळाली नाही तर काय करावे?
जर महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015 अंतर्गत ठरवलेल्या कालमर्यादेत सेवा मिळाली नाही, तर अर्जदार संबंधित अपील प्राधिकरणाकडे पोर्टलद्वारे तक्रार किंवा अपील दाखल करू शकतो.
राज्यातील सर्व जिल्ह्यांमध्ये सेवा कालमर्यादा समान आहे का?
होय. अधिसूचित सेवा कालमर्यादा संपूर्ण महाराष्ट्र राज्यासाठी समान आहेत, जोपर्यंत संबंधित विभागाकडून वेगळा निर्णय जाहीर केला जात नाही.
अर्ज सबमिट केल्यानंतर त्यात बदल करता येतो का?
नाही. एकदा अर्ज अंतिम स्वरूपात सबमिट झाल्यानंतर त्यामध्ये थेट बदल करता येत नाहीत. मात्र, विभागाकडून चौकशी आल्यास आवश्यक माहिती किंवा कागदपत्रे ऑनलाइन सादर करता येतात.
अपलोड केलेली कागदपत्रे नाकारली गेल्यास काय करावे?
कागदपत्रे नाकारल्यास संबंधित विभाग ऑनलाइन क्वेरी उघडतो. अशा वेळी अर्जदाराने दिलेल्या मुदतीत योग्य किंवा अतिरिक्त कागदपत्रे पुन्हा अपलोड करणे आवश्यक असते.
एका नागरिकाला किती अर्ज करता येतात?
अर्जांच्या संख्येवर ठराविक मर्यादा नाही. मात्र, एकाच सेवेकरिता वारंवार किंवा चुकीच्या उद्देशाने केलेले अर्ज नाकारले जाऊ शकतात.
मोबाईल फोनवरून आपले सरकार पोर्टल वापरता येते का?
होय. आपले सरकार सेवा पोर्टल हे mobile-responsive आहे आणि इंटरनेट असलेल्या स्मार्टफोनवरून सहज वापरता येते.
या पोर्टलवरून मिळणारी प्रमाणपत्रे कायदेशीरदृष्ट्या वैध असतात का?
होय. आपले सरकार पोर्टलवरून जारी केलेली प्रमाणपत्रे डिजिटल स्वाक्षरीत (Digitally Signed) असतात आणि शासकीय व प्रशासकीय कामांसाठी वैध मानली जातात.
स्वतःच्या जिल्ह्याबाहेरून सेवा अर्ज करता येतो का?
बहुतेक सेवा अर्जदाराच्या वास्तव जिल्ह्यातूनच कराव्या लागतात. मात्र, काही सेवा राज्यव्यापी स्वरूपात उपलब्ध असतात, जे विभागाच्या नियमांवर अवलंबून असते.
ऑनलाइन अर्जासाठी कोणते पेमेंट पर्याय उपलब्ध आहेत?
सेवेनुसार लागू असल्यास, अर्ज शुल्क UPI, नेट बँकिंग, डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड आणि इतर मान्य ऑनलाइन पेमेंट पद्धतींनी भरता येते.
डिजिटल ज्ञान नसलेल्या नागरिकांना मदत मिळते का?
होय. अशा नागरिकांसाठी जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रांमध्ये प्रशिक्षित ऑपरेटरकडून अर्ज व नोंदणीसाठी मदत उपलब्ध असते.
(इतर FAQ हवे असल्यास पुढे वाढवू शकतो)
महत्त्वाची सूचना (Government Disclaimer)
ही माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित आहे. सेवा अटी, प्रक्रिया, शुल्क किंवा कालमर्यादा विभागानुसार बदलू शकतात. अंतिम व अद्ययावत माहितीसाठी नेहमी अधिकृत आपले सरकार पोर्टलचा संदर्भ घ्यावा.
For other yojana details please visit www.yojanaprakashan.in
Disclaimer:
This article is for information purpose. We have tried our best to include as much detailed information from legitimate sources and web-references as possible. If you find any details incorrect or you have any inputs to share us and improve our post; we welcome all your comments. We also want to initiate support services to the once who need help in applying for these portals and services but needs more help. Do write us back here and we will be happy to receive you at our inbox.
Thank you for reading our posts.